Kan een 3D print buiten?

Kunststof gaat buiten kapot door ultraviolet licht. Dat breekt de lange moleculen af waar het materiaal zijn sterkte aan ontleent. Je ziet het eerst aan de kleur, die verbleekt, en daarna aan het oppervlak, dat krijterig wordt. Op dat moment is het onderdeel al brozer dan het lijkt.

Regen is voor PETG en ASA geen probleem. Vorst ook niet: kunststof wordt er stijver van en daardoor gevoeliger voor een klap, maar het tast het materiaal niet aan. Zout, bijvoorbeeld aan de kust of op het water, doet onze materialen ook niets.

Wat wel meespeelt is beweging. Een onderdeel dat constant meetrilt of in de wind beweegt, kan langzaam loslaten langs een laagnaad. Dat is een ander soort falen dan een eenmalige zware belasting en het vraagt om meer wanden, niet om meer infill.

ASA is ervoor gemaakt. Het is chemisch verwant aan ABS, maar UV stabiel: het vergeelt en verpoedert niet. Voor alles wat permanent buiten hangt of ligt is dit de juiste keuze, en het houdt bovendien warmte tot ongeveer 95 graden.

PETG is de tussenoplossing. Het houdt water goed buiten en is taai, maar verbleekt en verbroost na twee tot drie zomers in de volle zon. Voor een plek onder een afdak, een dakrand of in de schaduw is het uitstekend en het is goedkoper dan ASA.

PLA hoort niet buiten. Het neemt vocht op, wordt daar brozer van en heeft van alle materialen de minste weerstand tegen UV. Voor iets dat één zomer moet meegaan kan het, maar reken er niet op dat het langer houdt.

Aan een gevel, in de tuin of op een dak: ASA, en bij voorkeur met vier wanden in plaats van drie als het onderdeel in de wind meebeweegt.

Op het water: ASA, met dezelfde overweging. Voor onderdelen met een dragende of veiligheidsfunctie, zoals stuurwerk of beslag dat onder blijvende spanning staat, adviseren we printen niet. Een geprint onderdeel bezwijkt langs een laagnaad zonder vooraankondiging, en dat is precies het verkeerde soort falen op het water.

In een kas: warm, permanent vochtig en versterkt licht. PETG op werkhoogte, ASA voor wat hoog in het licht hangt. PLA valt hier volledig af, ook als het onderdeel niet direct nat wordt.

Bij ASA en ABS is het kleuraanbod kleiner dan bij PLA. Moet het onderdeel een exacte kleur worden, dan is spuiten na het printen betrouwbaarder dan een filamentkleur zoeken. Een laklaag heeft bovendien een bijkomend voordeel buiten: die beschermt het materiaal tegen UV.

Wil je een geprint onderdeel in PETG toch langer buiten gebruiken, dan is een UV bestendige lak de goedkoopste manier om er een paar jaar bij te kopen.