Materiaalkeuze5 min lezen
Hoe warm mag een 3D print worden?
Warmte is de meest onderschatte oorzaak van een mislukt onderdeel. Niet omdat de grenzen onduidelijk zijn, maar omdat mensen zich vergissen in hoe warm een plek eigenlijk wordt. Een dashboard in de zon, een behuizing rond een voeding, een technische ruimte in de zomer: die komen allemaal hoger uit dan je zou schatten.
Het korte antwoord
PLA houdt zijn vorm tot ongeveer 55 graden, PETG tot ongeveer 75 en ABS en ASA tot ongeveer 95. Boven die grenzen vervormt het onderdeel langzaam onder zijn eigen spanning, ook zonder dat er iets op drukt. Voor alles boven 95 graden is FDM printen niet de juiste techniek.
De grenzen op een rij
PLA verweekt vanaf ongeveer 55 graden. PETG houdt het tot ongeveer 75 graden. ABS en ASA gaan tot ongeveer 95 graden. Dat zijn de temperaturen waarbij het materiaal onder spanning begint te vervormen, en spanning zit er altijd op: een geprint onderdeel heeft interne spanning uit het printproces, ook als er niets op drukt.
Kortdurend en volledig onbelast kan een materiaal iets meer verdragen dan die getallen suggereren. Reken daar niet op. Het onderscheid dat wel telt: wordt het onderdeel warm terwijl er kracht op staat, dan is de grens lager dan het getal, niet hoger.
Wat de plekken in de praktijk doen
Achter autoglas in de zon: 60 tot 80 graden. Dat sluit PLA uit en maakt PETG twijfelachtig. Voor dashboardhouders en caravanonderdelen adviseren we ASA, want dat combineert de warmtevastheid met UV-stabiliteit.
In een motorruimte: pieken ver boven 100 graden. ABS kan daar op afstand van de warmtebron, maar tegen een uitlaat of turbo houdt geen enkel FDM materiaal het. Daar is printen niet de oplossing.
In een vaatwasser: boven de 55 graden, dus PLA vervormt. PETG verdraagt een normaal programma. Let op: onderdelen die met eten in contact komen printen wij niet, omdat de laagnaden zich niet betrouwbaar schoon laten maken.
In een gesloten behuizing rond elektronica: makkelijk 50 graden of meer, ook bij een klein voedinkje. Print zulke kastjes in PETG en neem ventilatiesleuven op in het ontwerp. Die kosten niets en verlengen de levensduur van zowel de behuizing als de elektronica.
Waarom een autoclaaf niet kan
Sterilisatie in een autoclaaf gebeurt rond 121 graden. Dat is boven de grens van al onze materialen, dus het onderdeel komt er vervormd uit. Voor toepassingen waar echte sterilisatie vereist is, is FDM printen niet geschikt en zeggen we dat ook bij de aanvraag.
Afnemen met alcohol is wel mogelijk bij PETG en ASA. PLA wordt daar op termijn mat en brozer van.
Wat je ons moet vertellen
Zet in je aanvraag waar het onderdeel komt te zitten en hoe warm het daar wordt. Weet je dat laatste niet precies, beschrijf dan de plek: naast de motor, achter de voorruit, in een meterkast, in de zon op het dak. Wij kennen de temperaturen die daarbij horen en kiezen het materiaal daarop.
Is de temperatuur een harde eis, bijvoorbeeld omdat er een norm aan hangt, meld dat dan expliciet. Wij leveren geen materiaalverklaringen of certificaten, en dan is een andere leverancier de juiste keuze.
Kort samengevat
Vraag jezelf af of de plek boven de 50 graden komt. Zo ja, dan valt PLA af. Boven 75 graden valt PETG af en blijft ABS of ASA over. Boven 95 graden is FDM printen niet de juiste techniek en verwijzen we je liever door dan dat we het proberen.
Vragen hierover die we vaker krijgen
Kan een 3D print in de vaatwasser?
In PETG doorgaans wel: dat verdraagt de temperatuur van een normaal programma en houdt water buiten. PLA niet, want dat vervormt al rond 55 graden. Onderdelen die met eten in contact komen, printen wij niet.
Wat gebeurt er precies als een print te warm wordt?
Het materiaal verweekt en het onderdeel zakt langzaam door in de richting van de spanning die erop staat. Meestal is dat geen breuk maar een vervorming: de houder gaat hangen, het gat wordt ovaal, de klem klemt niet meer. Terugbuigen helpt niet, want de vorm is dan blijvend veranderd.